BELLATRIX- Błękitna Wojowniczka

 

post-29939-0-23018400-1473858876_thumb.png
Gamma Orionis, zwana zwyczajowo Bellatrix, to trzecia pod wzdlędem jasności gwiazda konstelacji Oriona. Jej jasność wizualna to 1,64m. Spośród wszystkich gwiazd nocnego nieba, plasuje się na dwudziestym siódmym miejscu. Razem z jasnymi gwiazdami swego gwiazdozbioru (m.in. Betelgezą, Riglem oraz Saifem), Bellatrix tworzy zarys Oriona. Jest położona w miejscu jego lewego ramienia. Nazawa „Bellatrix” oznacza z łacińskiego tyle co „wojowniczka”. Innym jej określeniem jest również „Gwiazda Amazonek”.

post-29939-0-88707200-1473858877.jpg

 

Parametry fizyko-chemiczne:

Gamma Orionis nie należy do najjaśniejszych gwiazd- nadolbrzymów, jak to jest w przypadku np. Betelgezy czy Rigla. Za to jest zapewne jedną z najgorętszych gwiazd widocznych gołym okiem.

γ Ori jest bardzo silnym źródłem promieniowania ultrafioletowego. Jest około 7100x jaśniejsza od Słońca, a jej promień blisko 6-krotnie przewyższa promień naszej Dziennej Gwiazdy. Promień kątowy Bellatrix to zaledwie 0,00072 sekundy łuku. Zalicza się do typu widmowego B2 III, a temperatura jej powierzchni wynosi blisko 22.000 K. Pod tym względem jest podobna do Spiki, Sauli czy Adhary oraz gwiazd z Pasa Oriona. Bellatix zalicza się do klasy jasności III, a więc do olbrzymów. Charakteryzuje się bardzo niskim wskaźnikiem barwy B-V (-0,22) i posiada wyjątkowo urokliwy błękitny kolor, mocno wyróżniający ją na tle reszty gwiazd Oriona. Intensywny błękit jest dobrze widoczny podczas obserwacji prowadzonych gołym okiem jak i przy użyciu sprzętu optycznego.

W widmie spektroskopowym Bellatrix obecne są słabe linie helu jednokrotnie zjonizowanego. Temperatura 22.000k jest niewystarczająca do całkowitej jonizacji atomów helu, ale za to w zupełności wystarcza do deelektronizacji wodoru. Oprócz tego widmo spektroskopowe Gammy Orionis wskazuje na zawartość atomowego neutralnego helu.

Rozmieszczenie w przestrzeni:

Bellatrix jest oddalona od Ziemi o dystans 250 lat świetlnych. Spośród wszystkich jasnych gwiazd gwiazdozbioru, Bellatrix leży najbliżej naszej planety (patrz: tabela nr 1).

post-29939-0-84792500-1473858880.png

Z tego powodu naukowcy spekulują, iż γ Ori nie powstała we wspólnym molekularnym obloku wodorowym. W obłoku tym prawdopodobnie narodziła się większość gorących niebieskich gwiazd Oriona. Są one powiązane fizycznie z obłokiem, z kolei Bellatrix jest gwiazdą niezależną i niepowiązaną grawitacyjnie z tym obiektem mgławicowym.

Gwiazda-wzorzec:

Gamma Orionis została w 1963r. uznana jako wzorzec, gwiazda o stałej jasności, która miała znaczenie przy ocenie zmian jasności innych gwiazd. Bellatrix jest jasna, a wówczas uchodziła za gwiazdę niezmienną. Jednakże w 1988r. Zauważono, że jasność γ Ori waha się w wąskim zakresie: 1,59m do 1,64m. Wówczas nie spełniała już wymogów gwiazdy wzorcowej.

Przyszłość Gammy Orionis:

γ Ori posiada masę nieco ponad ośmiu mas Słońca., a zatem znajduje się na pograniczu minimalnej masy niezbędnej do zakończenia cyklu życiowego wg mechanizmu supernowej. Jeśli mimo wszystko, na skutek oddziaływania wiatru gwiazdowego, Bellatrix utraci zbyt wiele materii i nie spełni wymaganych kryteriów masowych, skończy jako masywny biały karzeł.

Szacuje się, że w przeciągu kilku milionów lat Gamma Orionis przekształci się w pomarańczowego olbrzyma. Na obecnym etapie, Bellatrix opuściła już ciąg główny, a jej otoczka uległa ekspansji zwiększając rozmiar gwiazdy i tym samym znacznie obniżając jej gęstość.

Blada towarzyszka:

Bellatrix posiada gwiazdę towarzyszącą: Gammę Orionis B. Jest ona oddalona od składowej pierwotnej o 178” i posiada jasność wizualną 10,5m. Należy do typu widmowego M0 i jest czerwoną gwiazdą ciągu głównego o masie bliskiej połowie masy Słońca. Podejrzenia o istnieniu trzech bardzo ciemnych gwiazd systemu, w rzekomej odległości 6”, 12” i 12” zostało zdementowane.

Obserwacje:

Najlepszym czasem na obserwację Bellatrix jest zima, a zwłaszcza grudzień i styczeń. Wówczas gwiazda góruje wysoko nad horyzontem i jest widoczna przez całą noc.

post-29939-0-94821700-1473858864.jpg

 

Źródo:

  1. SIMBAD Astronomical Database
  2. Strona internetowa Jima Kalera, profesora astronomii z University of Illinois
  3. The Bright Stars Catalogue, 5th Revised Ed.
  4. M. Millward „Major Stars of The Orion Constellation”

 

Share This:

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.