FAST – największy radioteleskop na świecie

Przez ostatnie 50 lat astronomowie, którzy chcieli studiować informacje o Wszechświecie zawarte w zakresie promieniowania, które znamy jako fale radiowe, korzystali głównie z największego radioteleskopu Arecibo Observatory w Portoryko. 305-metrowy instrument, który rejestruje fale od 3 cm do 6 metrów leży w szerokim, okrągłym leju krasowym.

Astronomowie od niedawna mają jeszcze większy instrument do dyspozycji. Wybudowany za 122 miliony dolarów, 500 metrowy “Five-hundred-meter Aperture Spherical radio Telescope” (FAST) w prowincji Guizhou w Chinach.

Podobnie jak Arecibo, FAST umieszczony jest w naturalnym obniżeniu terenu, utworzonym dawno temu przez zawalenie się podziemnej jaskini. Miejsce budowy zostało wybrane również ze względu na niski poziom zakłóceń radiowych. FAST posiada dwie podstawowe zalety w stosunku do teleskopu w Arecibo. Po pierwsze, jego czasza o średnicy 500 metrów (i powierzchni większej niż 40 boisk piłkarskich) pozwala na zebranie fal radiowych na znacznie większej powierzchni, co jest równe ponad 2,5-krotnie większej czułości pomiarów. Po drugie, ponieważ czasza tej wielkości nie może poruszać się aby wycelować w inny obszar na niebie, została ona wykonana z małych paneli, które mogą przemieszczać się do stworzenia mniejszych obszarów w kształcie paraboloidy, które będą skierowane w inne strony. Dzięki temu będzie można “nachylić” kąt widzenia teleskopu o 40 stopni w każdym kierunku od pionu.

Jesienią 2013 roku, pracownicy w ramach projektu finansowanego przez rząd zakończyli kształtowanie terenu pod czaszę. Astronomowie zaczęli swoją pracę (badanie ewolucji galaktyk, poszukiwanie życia pozaziemskiego, wykrywanie impulsów gwiazd neutronowych) za pomocą FAST po 3 latach budowy.


1) CZASZA
Czasza teleskopu FAST ma ok. 500 metrów średnicy i składa się z 4400 trójkątnych paneli aluminiowych, którymi można poruszać. Łączna masa paneli – 11 ton.

2) ODBIORNIK
30-tonowy mechanizm zawieszony 450 metrów nad czaszą, posiada dziewięć zestawów odbiorników dostrojonych do odbioru i wzmocnienia różnych częstotliwości radiowych. Dane są następnie wysyłane poprzez światłowody do centrum kontroli na ziemi. Powiadomiony przez system czujników, które odbijają światło lasera spoza odbiornika, jest w stanie automatycznie przesunąć się do najlepszego punktu ostrości.

3) LINY STERUJĄCE
2300 stalowych lin łączących panele z siłownikami pod nimi. System sterowania panelami pracuje z dokładnością do 0,2 cala.

4) “CZASZA W CZASZY”
Główna czasza jest oczywiście zbyt duża, aby się poruszać w celu wycelowania w inną część nieba. Zamiast tego, panele mogą przesunąć się tworząc paraboloidę o powierzchni nieco mniejszej niż połowa całej czaszy.

5) SENSOR PANELI
Aby monitorować pozycję paneli, gdy się poruszają, odbiornik odbija promienie od 1000 odblaskowych celów na powierzchni czaszy, a następnie odbiera odbite światło za pomocą trzech czujników optycznych.


Październik 2015:


Luty 2016:


Maj 2016:

FAST jest obecnie najczulszym radioteleskopem pracującym w niskich częstotliwościach radiowych z pojedynczą czaszą na świecie. FAST, podobnie jak radioteleskop w Arecibo, ma nieruchomą główną antenę, jednak dzięki przesuwanym nad czaszą anteny czujnikom fal oba radioteleskopy mogą badać obiekty nie będące w zenicie, przy czym FAST potrafi badać obiekty dalsze od zenitu niż radioteleskop w Arecibo. FAST pracuje w zakresie 0,7–3 GHz. Celem badań radioteleskopu są skupiska neutralnego wodoru w Drodze Mlecznej i innych galaktykach, wykrywanie pulsarów, zarówno w naszej Galaktyce, jak i poza nią, badanie molekuł w przestrzeni międzygwiezdnej, poszukiwanie gwiazd zmiennych oraz szukanie życia pozaziemskiego (w ramach programu SETI). Oczekuje się, że będzie w stanie wykryć transmisje sygnałów obcych cywilizacji z odległości ponad 1000 lat świetlnych

 

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.